Hawthorne Etkisi Nedir

Hawthorne Etkisi Nedir? İş İdaresi Grup Psikolojisi

Hawthorne etkisi nedir? İşçilerin sadece maaşlarını aldığında değil, onlarla birey olarak ilgilenildiğinde ve iş yerine yarar sağladıkları hissettirildiğinde daha verimli çalıştıklarını ortaya çıkartmış olan bir çalışmadır.

1927-32 yılları arasında bir grup endüstri psikoloğu tarafından yapılmış olan deneyde işçiler iki gruba ayrılmışlardır. Bir grubun çalışma ortamı daha aydınlık, diğeri normal aydınlıktadır.

Burada amaç işçilerin daha aydınlık ortamda daha verimli çalışıp çalışmadıklarını anlamakken, her iki gruptaki işçiler de aydınlatmanın azaltılıp çoğaltılmasıyla daha verimli çalışmaya başlamıştır.

İş idaresi psikolojisinde önemli bir yere sahip olan Hawthorne etkisi, işçilerle yapılan konuşmalarda, bilim insanlarının kendileriyle ilgilendiklerinde daha verimli şekilde çalıştıklarını bildirmeleriyle bu biçimde şekillenmiştir.

İş yeri idaresinde Hawthorne etkisi

Hawthorne etkisi sonuçları göstermiştir ki, iş yerinde uygulanan sert hiyerarşi verimi artırmamaktadır. Ayrıca işçilerin kendi arasında da bir resmi olmayan hiyerarşi düzeni oluşmakta ve çalışma alanındaki tüm sorunlar, ki buna patronlar da dahil, bu düzen içinde çözülmeye çalışılmakta.

Hawthorne etkisi sonuçları

Hawthorne etkisi günümüzde hala geçerli midir dersek, daha da fazla geçerlidir deriz. Çünkü işbirlikçi çalışma modeli o dönemde ‘insani ilişkiler modeli‘ni ortaya çıkartmış ve hem çalışanların kendi aralarında hem de işverenlerle daha çok ilgi alışverişi yapıldığında verimin arttığı kabul görmüştür.

İnsan, işçi, grup psikolojisinin temeli ilgi

İlgi göstermek belki de en önemli motivasyon kaynağıdır. Eğer ilgi gösterilmeseydi pek çok sanat eseri de ortaya çıkamazdı. Günümüzdeki linç kültürünün aksine, aydınlanma döneminde merak ve ilgi sayesinde gelişim yaşanmıştır.

Hawthorne Elektrik Fabrikası’nda yapılan bu araştırmada akla şöyle bir soru gelebilir. Aydınlatmanın daha çok olduğu yerdeki işçilerin daha verimli çalışması gerekir. Çünkü iyi koşullar ve iyi maaş çalışma isteğini de artırır.

Motivasyon Insan Psikolojisi

Fakat deneme etkisi olarak isimlendirilen Hawthorne etkisi göstermiştir ki, sırf bir kişiyle veya grupla ilgilenildiğinde anlık olarak da olumlu sonuçlar alınabilmektedir. Buradan çıkartılan sonucun yanıltıcı olabileceği, çünkü deneyin amacından daha farklı olduğu da düşünülmüştür.

Ancak işçi, öğrenci, çocuk yani insan olan her alanda iyi koşullar, güvenli alan oluşturulması ve ilgi gösterilmesi motivasyonu yükseltmektedir. İnsan psikolojisi gereği Maslow teorisi yani ihtiyaçlar hiyerarşisine göre önce güvenlik sonra sevgi, saygınlık ve daha sonra kendini gerçekleştirme evrelerine geçebilir.

Bir cevap yazın